ბოლო ათწლეულების განმავლობაში ძალიან პოლულარული გახდა განახლებადი ენრეგიები. პოლპულარობის მიზეზი ბევრმა ფაქტორმა გამოიწვია, განსაკუთრებით პოპულარული გახლავთ მზის ელემენტები და ქარის გენერატორები, რის ფონზეც სრულად მივიწყებულ იქნა გეოთერმია.  გეოთერმიას გააჩნია ზემოთ ჩამოთვლილ ენერგიის წყაროებთან ერთი უმნიშვნელოვანესი უპირატესობა - სტაბილურობა. მზის ელემენტების მუშაობს მხოლოდ დღისით და მისი სიმლავრე ასევე დამოკიდებულია ამინდზე. იგივე შეიძლება ითქვას ქარის ენრგიაზე, მართალია განსხვავებით მზის ელმენტებისგან ის ღამითაც მუშაოაბს, მაგრამ თავის მხრივ ის არის ქარის სიძლიერეზე და ნაწილობრივ მიმართულებაზე დამოკიდებული.

რა არის გეოთერმია?

გეოთერმია იყენებს დედამიწის ქერქში არსებულლ თბურ ენერგიას, რითაც განახლებად ენერგიის წყაროს წარმოადგენს. მისი გამოყნება შეიძლება პირდაპირ ანუ  გასათბობად(ასევე  გასაცივებლად), კოგენერატორის და ელექტრო ენერგიის სახით. სიღრმესთან ერთად მატულობს  ტემპერატურა ყოვენ 100 მეტრ სიღმერზე - 3 °C-ით მატება, ანუ საშუალოდ 33 მეტრზე 1°C-ით., ხოლო დედამიწის გულში სავარუდოდო 3000-6000 კელვინამდე მერყეობს.

ვილკანის და ლავის ენერგიის გამოზენება ძალიან რთული მაღალი ტემპერატურის გამო. ჰავაიზე მოხდა საცდელი პროექტის განხორციელება სადაც იქნა სითმოსგამტარიანობის მაჩვენებლის 93კვტ/მ² -მდე მიღწევა, მაგრამ ბურღვისას წარმოიქმნება მთელი რიგი პრობლემები,მაგ. ბურღის წყლის საშუალებით გაცივებისას ხდება მისგან წარმოშობილი ორთქლის „აფეთქებები“. ისლანდიაში წარმატებით იყენებენ საკმაოდ გაციებული ლავის ენრგიას. ასევე მნიშვნელოვანია გეიზერების ენრეგიის გამოყენებაც.

წყალთან დაკავშირებული გეოთერმული ენერგია შეგვილიათ შემდეგნაირად დავყოთ:

1. გეოთერმული წყაროები, როპმლის ტემპერატურა T<100°C. მისი გამოყენბა ხდება სამკურნალო აბაზანებისთვის და საცურაო ბასენებისთვის,ასევე შენობების გასათბობად.
2. ორთქლი, ანუ წყლის და ორთქლის ნარევი რომლის ტემპერტაურა T>100°C, მაგრამ  T<T_s , სადაც T_s გაჯერებული ორთქლის ტემპერატურა.
3. გადახურებული ორთქლი. ის გამოიყენება  ტურბუნების ასამოქმედებლად და შესაბამისად ენექტროენერგიის მისაღებად.
4. გეოპომპრიმირებული გადახურებული ორთქლი, რომელიც გადახურებული ორთქლის და მაღალი წნევისას წარმოიქნმება. ესეც გამოიყენება ელ-ენერგიის მისაღებად.

გეოთერმული ელექტრო სადგურები

გეოთერმული ორთქლას გააჩნია მაღალ წნევასთან ერთად მაღალი ენთალპია, რაც ხელსაყრელია ტურბინების საშუალებით ენერგიის მისაღებად. კონდესირებული წყალი შეიძლება  იქნას პირდაპირ დადამიწის ზედაპირზე ანაც  ჭაბურღილის საშუალებით  ისევ მიწის წიაღში ინიექცირებული (ჩატუმბული). ხშირ შემთხვევაში  მისი პირდაპირ ზეპირზე განთავსება ქმნის ეკოლოგიურ პრობლემებს, რადგან ასეთი სახის ორთქლი ნარევი შეიძლება შეიცავდეს ქიმიურად აგრესიულ ანაც შხამიან ნივთიერებებს. ასევე აღნიშვნის ღირსია, რომ ინიექციისას ხდება წყლის  შემცველობის  აღდეგანა, მაგრამ ეს ყეველაფერი ხდება მარგიქმედების კოეფიციენტის დაკლების ხარჯზე.

გეოთერმულუ ენერგიის ელექტრო ენერგიის მისაღებად არსებობს სხვა მეთოდები. მაგალითად Organic Rankine Cycle , Kalina cycle და Enhanced geothermal system (hot dry rock (HDR)).

ასევე საინტერესოა ჰიბრიდული სისტემები, სადაც გეოთერმული წყაროდან მიღებული წყლის დამატებითი გაცხელება ანაც აორთქლებამა ხდება, რომელიც შემდეგ გათბობის მიზნით ანაც ელექტო ნერგიის მისაღებად გამოიყენება.

გეოთერმია დღეს

მოწინავე პოზიცია როგორც პირდაპირი ასვე ელექტრო ენერგიის სახით აშშ უკავია. ასევე გამოსაზოფია სკანდივაიური ქვეყნები.

საბჭოთა კავშირის დროს ძირეულად იქნა შესწავლილი ქართული გეოთერმიის პოტენციალი. რომლიც დიდი ნაწილიც ათვისებული იქნა.1998 წლისთვის მისი მოცულობა 250 - 400 მგ.ვატ _{თერმული} მერყეობდა. დღევანდელი მონაცემებით კი 250 მგ.ვატს არ აღემატება. გეოთერმული წყლის ტემპერატურა 30 °C -108°C მეყეობს და დაბალი მარილის შემცველობით გამოირჩევა, რაც მის ექსპლუატაციას საგრძნობლად აადვილებს.

თბილისსი ტერიტორიაზე გეოთერმული რესურსების მარაგი 1,4 TWh_th არის შფასებული, რაც საკმარისი იქნებოდა თბილისი მოსახლების 40%-ის წხელი წლის(გათბობის მიზნით) მომარაგებისთის.

საბადოების უდიდესი ნაწილი (80%-ზე მეტი) დასავლეთ საქრთველოშია განთავსებული. ზუგდიდი-ცაიშის გეოთერმულ ველზე დღეისათვის საექსპლუატავიოდ ვარგისად შეიძლება ჩაითვალოს 9 პროდუქტიული, 7 სარეინჟექციო და 3 სადამკვირვებლო ჭაბურღილი. დადგენილია, რომ საბადოებზე არსებობს ორი დამოკიდებული თერმოწყალშემცვლელი ჰორიზონტი, რომლებზედაც რეინჟექციის განხორციელების შემთხვევაში, შესაძლებელია  სტაბილურად 30 000 მ³ თერმოწყლის დღე-ღამეში სტაბილური მიღება.

გერმანიის გეოთერმული კავშირის ცნობით საქართველოში 2005 წელთან შედარებით გეოთერმული ენერგიის მოხმარება მთელი 90% შემცირდა(!!!).

წყაროები: GTZ, Wikipedia, Umweltschutztechnik (ავტორი Ulrich Förstner), youTube, საქართველოს ენერგეტიკის სამინისტრო.

საინტერესო ბმულები:

The Geysers Geothermal

Organic Rankine Cycle

Kalina cycle

სტატისტიკური მონაცემები(გერ.)

| More...

Comments

Add New Search

Write comment
Name:
Email:	do not notifynotify
Website:
Title:
UBBCode:	-color-aquablackbluefuchsiagraygreenlimemaroonnavyolivepurpleredsilvertealwhiteyellow -size-tinysmallmediumlargehuge
	Please input the anti-spam code that you can read in the image.

Powered by !JoomlaComment 3.26

3.26 Copyright (C) 2008 Compojoom.com / Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."